Можноста за купување прв стан со само 10 отсто учество отвора прашања за тоа колку навистина ќе им биде полесно на граѓаните да дојдат до сопствен дом. Иако пониското почетно учество може да им помогне на оние што немаат доволно заштедени пари, тоа не значи дека станот автоматски станува подостапен. Клучно е колкава ќе биде месечната рата, колку ќе чини кредитот на долг рок и дали приходите на домаќинствата ќе бидат доволни за редовна отплата.

ПРВ СТАН СО 10 ОТСТО УЧЕСТВО: Полесен пат до сопствен дом или нов финансиски товар?

Народната банка ги олеснува условите за купување прв стан, овозможувајќи, за оние што ги исполнуваат условите, учество од 10 проценти наместо досегашните 25 проценти. Мерката може да им помогне на младите семејства и граѓаните кои тешко заштедуваат доволно пари за сопствен дом, но помалото учество значи и поголем кредит. Тоа може да донесе повеќе платени камати и поголема финансиска обврска во текот на отплатата.

Поголем кредит, а становите и натаму поскапуваат

За стан од 100.000 евра, учеството од 10 проценти изнесува 10.000 евра, додека при учество од 25 проценти купувачот треба да обезбеди 25.000 евра. Разликата од 15.000 евра го олеснува влезот во купувањето, но ја зголемува главнината на кредитот и вкупните трошоци за камата. Дополнителен ризик се променливите каматни стапки по истекот на фиксниот период, како и растот на цените на недвижностите во Скопје.

Построги услови за втор стан

Од 1 декември 2026 година, максималниот рок за отплата на станбените кредити за купување втор и секој нареден стан ќе се намали од 30 на 25 години, додека за прв дом останува можноста за отплата до 30 години. Целта е да се ограничи прекумерното задолжување, но и да се направи разлика меѓу граѓаните што решаваат станбено прашање и оние што купуваат дополнителен имот. Мерката може да го отежне финансирањето на инвестициите во недвижности, но сама по себе не гарантира намалување на цените.