ПО 14 ГОДИНИ ПАДНА ВУЧИЌ: Кој стои зад студентската листа што ја менува политичката сцена во Србија?

Според првичните изборни проекции, студентската листа во Србија обезбеди парламентарно мнозинство, со што се отвори можност за крај на 14-годишната доминација на Српската напредна странка. Движењето произлезе од студентските протести по трагедијата во Нови Сад и обедини кандидати од различни професии, меѓу кои лекари, универзитетски професори, правници, економисти, актери, спортисти и активисти. За разлика од традиционалните партии, листата нема еден доминантен политички лидер, а голем дел од нејзините 250 кандидати досега не извршувале високи државни функции.

Илија Срдановиќ – кардиологот на чело на листата

На првото место на изборната листа „Студентска листа – Студентите победуваат“ се наоѓа Илија Срдановиќ, кардиолог и професор на Медицинскиот факултет во Нови Сад. Тој не е професионален политичар, а неговата кандидатура ја отсликува намерата на студентското движење да им даде предност на луѓе со различни професионални искуства, наместо на познати партиски функционери.

Нови Сад има посебно значење за движењето. На 1 ноември 2024 година, на железничката станица во градот се урна настрешница, при што загинаа 16 лица. Трагедијата предизвика масовни протести и барања за одговорност од надлежните институции.

Зад Срдановиќ на листата се наоѓаат лекарката Катарина Станковиќ, драматургот Жељко Хубач и хирургот Александар Цветковиќ. Сепак, првото место на листата не значи автоматски дека Срдановиќ ќе стане премиер, бидејќи студентското движење сè уште нема потврдено кој ќе ја предводи идната влада.

Дејан Бодирога, Дејан Шошкиќ и Тихомир Станиќ меѓу познатите имиња

Меѓу најпрепознатливите кандидати е Дејан Бодирога, поранешен кошаркарски репрезентативец на Југославија, двократен светски и трикратен европски шампион, кој ја извршува функцијата претседател на Евролигата. Тој се наоѓа на 24. место на листата, а неговото присуство ѝ дава на иницијативата препознатливост и надвор од круговите на учесниците во студентските протести.

На 27. место е Дејан Шошкиќ, економист и поранешен гувернер на Народната банка на Србија, функција што ја извршуваше од 2010 до 2012 година. Неговото професионално искуство е поврзано со економската политика, област што би можела да биде важна за идното функционирање на владата.

Меѓу кандидатите е и актерот Тихомир Станиќ, познат по бројните филмски и телевизиски улоги. Тој е на осмото место на листата.

Во неа се вклучени и поранешниот атлетски репрезентативец Михаил Дудаш, поранешниот професионален фудбалер Мирко Поледица, како и Феѓа Димовиќ, адвокат и член на музичката група „Београдски синдикат“.

Професори, активисти и критичари на власта

Значаен дел од листата го сочинуваат универзитетски професори, стручњаци и активисти кои јавно ја критикуваа власта за време на протестите. Меѓу нив е социологот Јово Бакиќ, професор на Филозофскиот факултет во Белград и долгогодишен критичар на политиките на Александар Вучиќ. Тој се наоѓа на 76. место на листата.

Кандидат е и психологот Александар Бауцал, како и Мирјана Николиќ, ректорка на Универзитетот за уметности во Белград.

Посебно внимание привлекува и инженерот Зоран Ѓајиќ, кој бил ангажиран на работите поврзани со железничката станица во Нови Сад и јавно предупредувал на неправилности и проблеми со реконструкцијата на објектот. Тој се наоѓа на 58. место на листата.

Меѓу кандидатите е и Златко Кокановиќ, земјоделец и еден од истакнатите противници на проектот за експлоатација на литиум во долината на Јадар. Како претставник на здружението „Не дамо Јадар“, тој учествуваше во протестите против проектот на „Рио Тинто“.

На листата се наоѓа и адвокатката Сара Ел Сараг, која јавно ги претстави предлозите на студентското движење за реформи во правосудството. Разновидноста на кандидатите покажува дека иницијативата обединува луѓе од различни професионални области, а не само лица со претходно политичко искуство.